Hươu vật nuôi còn khá mới ở địa phương, hươu đang dần trở thành sinh kế mới mang lại hiệu quả kinh tế cho nhiều hộ dân xã Đức Thọ. Với lợi thế về nguồn thức ăn, điều kiện chăn nuôi thuận lợi và đầu ra ổn định cùng sự đồng hành của chính quyền địa phương, mô hình đang được nhân rộng, góp phần đa dạng hóa cơ cấu vật nuôi và nâng cao thu nhập cho người dân.

Gia đình ông Nguyễn Văn Thành là một trong những hộ tiên phong phát triển nghề nuôi hươu ở thôn Thượng Long, xã Đức Thọ. Trước đây chủ yếu chăn nuôi lợn, bò kết hợp nuôi vài con hươu, sau khi được tham quan, học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình hiệu quả ở huyện Hương Sơn cũ, năm 2023, ông Thành quyết định cải tạo toàn bộ chuồng trại để chuyển hẳn sang nuôi hươu. Đến nay, đàn hươu của gia đình luôn duy trì từ 15 đến 17 con.

Theo ông Thành, thực tế chăn nuôi cho thấy hươu thích nghi khá tốt với điều kiện vùng đồng bằng Đức Thọ, tận dụng được nguồn thức ăn sẵn có như cỏ voi, ngô, khoai, sắn và các loại lá cây trong vườn nên chi phí chăn nuôi thấp, trong khi đầu ra của nhung hươu và hươu giống khá ổn định. Nhờ đó mỗi năm gia đình thu về từ 200 đến 250 triệu đồng, lợi nhuận khoảng 150 triệu đồng. 

Để đàn hươu sinh trưởng và phát triển tốt, ngay từ đầu, ông Nguyễn Văn Thành đã chú trọng đầu tư hệ thống chuồng trại bài bản với 15 ô chuồng. Khác với vùng miền núi, khu vực đồng bằng thường có nền nhiệt cao vào mùa hè, độ ẩm lớn vào mùa đông xuân nên việc thiết kế chuồng nuôi đòi hỏi phải phù hợp với đặc điểm thời tiết.

Vì vậy, chuồng hươu nên được xây dựng ở vị trí cao ráo, thoáng mát, nền luôn khô sạch, mái lợp bằng tôn cách nhiệt hoặc các vật liệu chống nóng để giảm nhiệt vào mùa hè, đồng thời bảo đảm kín gió, giữ ấm khi thời tiết chuyển lạnh. Bên cạnh đó, gia đình cũng chủ động trồng 2 sào cỏ voi để bảo đảm nguồn thức ăn xanh, giúp đàn hươu phát triển ổn định. 

Xây dựng chuồng trại phù hợp, chăm sóc đúng kỹ thuật và chủ động phòng bệnh là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả nghề nuôi hươu. Dù hươu là vật nuôi có sức đề kháng khá tốt, ít xảy ra dịch bệnh so với nhiều loại vật nuôi khác, nhưng khi mắc bệnh thì việc điều trị thường khó khăn và mất nhiều thời gian.

Vì vậy, người chăn nuôi luôn đặt việc phòng bệnh lên hàng đầu thông qua vệ sinh chuồng trại thường xuyên, bảo đảm khẩu phần ăn đầy đủ dinh dưỡng, nguồn nước sạch và theo dõi sát tình trạng sức khỏe của đàn hươu để phát hiện, xử lý kịp thời. Đây cũng là kinh nghiệm được ông Lê Văn Hải, thôn Thượng Long áp dụng nhiều năm qua, từ đó giúp đàn hươu của gia đình ông luôn sinh trưởng, phát triển tốt. 

Từ hiệu quả của những hộ nuôi tiên phong, nghề nuôi hươu ở thôn Thượng Long, xã Đức Thọ ngày càng được nhiều người dân lựa chọn phát triển. Đến nay, toàn thôn có 12 hộ chăn nuôi hươu, nhiều hộ đã mở rộng quy mô và sản xuất ổn định.

Đặc biệt, từ khi Tổ hội nông dân nghề nghiệp chăn nuôi hươu thôn Thượng Long được thành lập, tạo điều kiện để các thành viên thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau về kỹ thuật. Cùng với đó, cấp ủy, ban cán sự thôn và các tổ chức đoàn thể đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức cho người dân tham quan, học tập các mô hình, tiếp cận nguồn vốn và chuyển giao kỹ thuật, tạo thêm động lực để nghề nuôi hươu tiếp tục phát triển. 

Không chỉ ở thôn Thượng Long, nhiều hộ dân ở thôn Tân Dân, xã Đức Thọ cũng đang mạnh dạn đưa hươu vào chăn nuôi, tận dụng lợi thế đất vườn rộng và nguồn thức ăn xanh dồi dào. Sau nhiều năm làm nghề lái xe và buôn bán với thu nhập bấp bấp bấp bấp, anh Phạm Đình Bắc quyết định trở về quê phát triển kinh tế bằng mô hình nuôi hươu.

Nhận thấy hiệu quả từ các hộ đi trước, anh đầu tư xây dựng chuồng trại, nuôi 6 con hươu và dành 2 sào đất trồng cỏ voi để chủ động nguồn thức ăn. Với anh Bắc, đây không chỉ là sự chuyển đổi nghề nghiệp mà còn là hướng đi mới để phát triển kinh tế và ổn định cuộc sống trên chính quê hương mình. 

Việc ngày càng có nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư nuôi hươu đã cho thấy triển vọng phát triển của nghề chăn nuôi này ở thôn Tân Dân là rất lớn. Không chỉ phát huy lợi thế về diện tích đất vườn rộng, địa hình cao ráo và nguồn thức ăn xanh phong phú, người dân còn từng bước thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang liên kết, cùng chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau phát triển.

Trước xu hướng đó, cấp ủy, ban cán sự thôn đang định hướng thành lập các tổ hợp tác nuôi hươu nhằm tăng cường liên kết sản xuất, tạo nền tảng để phát triển nghề nuôi hươu theo hướng bền vững và nâng cao giá trị kinh tế. 

Thực tiễn tại xã Đức Thọ cho thấy, hươu không chỉ thích nghi tốt với điều kiện vùng đồng bằng mà còn mở ra sinh kế mới cho nhiều hộ dân. Với việc khai thác hiệu quả lợi thế sẵn có, áp dụng đúng kỹ thuật và tăng cường liên kết trong sản xuất, nghề nuôi hươu hứa hẹn tiếp tục được nhân rộng, góp phần nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.